ItihaasakGurudwaras.com A Journey To Historical Gurudwara Sahibs

ENGLISH     ਪੰਜਾਬੀ     हिन्दी   

ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲਾ ਉਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਪਿੰਡ ਨਾਨਕਮਤਾ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਥੇ ਤਿਜੀ ਉਦਾਸੀ ਦੋਰਾਨ ਇਥੇ ਆਏ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਥੇ ਪੋਹ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਕ ਸੁਕੇ ਪਿਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੁਕਾ ਪਿਪਲ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ | ਜਦ ਸਿਧਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਂ ਨੇ ਅਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਪਲ ਹਵਾ ਵਿਚ ਉਡਾ ਦਿਤਾ | ਪਿਪਲ ਅਜੇ ਉਪਰ ਹੀ ਉਠਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਥ ਰਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿਤਾ | ਉਹ ਪਿਪਲ ਅਜ਼ ਵੀ ਇਥੇ ਮੋਜ਼ੂਦ ਹੈ |

ਅਸਥਾਨ ਧੂਣਾ ਸਾਹਿਬ :- ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਠੰਡ ਹੋ ਗਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਰਦਾ ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅੱਗ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ | ਜਦ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਅੱਗ ਮੰਗਣ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਲੱਕੜਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲੱਕੜਾਂ ਬਲਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ । ਰਾਤ ਬੜੀ ਜੋਰ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਧੂਣੀਆਂ ਬੁੱਝ ਗਈਆਂ ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਧੂਣਾ ਜਗਦਾ ਰਿਹਾ ।

ਅਸਥਾਨ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਖੁਹ :- ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਖੂਹ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠੇ ਸਨ । ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਮੱਝਾ, ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਆਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਛਕਾਵੋ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਭਰ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ । ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਕਰਕੇ ਮੰਨਦੇ ਹੋਇਆ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਜਦੋਂ ਕਟੋਰਾ ਭਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਢਿਆ ਤਾਂ ਸਿੱਧ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਕਟੋਰਾ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ । ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਉਸ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰੱਜ ਕੇ ਦੁੱਧ ਛਕਿਆ ਪਰ ਕਟੋਰਾ ਫਿਰ ਵੀ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ । ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਜਦ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਝਾੱਤ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਖੂਹ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ।

ਅਸਥਾਨ ਭੰਡਾਰਾ ਸਾਹਿਬ :- ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸਿੱਧ ਆਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੁਹਾਡਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ : ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਵੰਡ ਛਕੋ ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਕ ਤਿਲ ਭੇਟਾ ਕੀਤਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਤਿਲ ਸਭ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਾਵੋ । ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਧਾ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਰਾਰਤ ਤੇ ਮੁਸਕੁਰਾਏ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਇਹ ਤਿਲ ਰਗੜ ਕੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਛਕਾਓ | ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਛਕਾਯਾ । ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਿੱਧਾ ਨੂੰ ਪੁਛਿੱਆ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਤਿਲ ਨਾ ਛਕਿਆ ਹੋਵੇ? ਤਾਂ ਸਭ ਸਿੱਧਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ । ਫਿਰ ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਸੀਂ ਛੱਤੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸੁਣੇ ਹਨ ਪਰ ਛਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਤੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਛਕਾਵੋ | ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਬੋਹੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਬੋਹੜ ਤੋਂ ਛੱਤੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਆਏ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾ ਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ਛਕੇ ।

ਅਸਥਾਨ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿਛੇ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਨਦੀਆਂ ਨਾੱਲ੍ਹੇ ਸੁਕਾ ਦਿਤੇ | ਗੂਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਉ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਜੋ ਵੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਲਕੀਰ ਖਿਚ ਕੇ ਲੈ ਆਉ, ਪਾਣੀ ਸੁਹਾਡੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕਿ ਨਾ ਦੇਖਿਉ | ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੇੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਲਕੀਰ ਖਿਚ ਕਿ ਆਂਉਦੇ ਰਹੇ | ਜਦ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਦੂਰ ਰਹਿ ਗਏ ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕਿ ਦੇਖ ਲਵਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਆ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ | ਜਦ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕਿ ਦੇਖਿ ਆ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ | ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗਲ ਦਸੀ | ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਗਲ ਨਹੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ ਸਿੱਧ ਲੈ ਆਣਗੇ | ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਲਗਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਪਾਣਿ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗੇ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕੇ | ਆਖਿਰ ਸਿਧਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ

ਅਸਥਾਨ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ :- ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਅਸਥਾਨ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ :- ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ | ਜਦ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਕੱਢਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਇਆਂ ਤਾਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਛਲਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕ ਟੋਆ ਪੁੱਟ ਕੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛਿਪਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਹਾਂ" ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਆਪਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਈਏ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਹੈਂ ਜਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਆਵਾਜ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, "ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਦੀ ਹਾਂ" ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਰ ਆਵਾਜ ਆਈ ਨਾਨਕਮਤਾ-ਨਾਨਕਮਤਾ-ਨਾਨਕਮਤਾ

ਤ੍ਸਵੀਰਾਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ;-੨੦ ਮਾਰ੍ਚ, ੨੦੦੯
 
ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਗਲ ਅਰਥ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ
 
 
  ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ:-
ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕਮਤਾ ਸਾਹਿਬ

ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ:-
  • ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

  • ਪਤਾ
    ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕਮਤਾ ਸਾਹਿਬ
    ਜਿਲਾ :- ਉਧ੍ਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ
    ਰਾਜ :- ਉਤਰਾਖੰਡ
    ਫੋਨ ਨੰਬਰ:-००९१-५९४८-२५१५२, ਫ਼ੈਕਸ ੨੫੧੭੦੨
     

     
     
    ItihaasakGurudwaras.com